15-08-2010
Je schrijft het zo op: mijn volgende componeerproject is de meerstemmige zetting van Shakespeare’s sonnetten. Van het internet download je de 154 gedichten en het feest kan beginnen.
Shakespeare gaf vrijwel al zijn sonnetten deze poëtische vorm:
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / a
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / b
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / a
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / b
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / c
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / d
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / c
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / d
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / e
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / f
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / e
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / f
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / g
˘ / ˘ / ˘ / ˘ / ˘ / g
De toonzetting van 154 formeel eenvormige gedichten loopt onvermijdelijk op tegen het probleem wat in de middeleeuwen varietas werd genoemd: hoe houd je de aandacht van de luisteraar vast? Sweelinck was ook niet te beroerd om alle 150 psalmen meerstemmige te zetten, dus waarom niet 154 maal tot het wezen van de opeenvolgende sonnetten van Shakespeare doordringen en even zoveel unieke luisterervaringen leveren?
Luister naar Sweelincks psalmen – uitstekende uitvoeringen via www.jpsweelinck.nl – en duidelijk wordt dat voortdurende uniciteit geen grootheid is bij het toonzetten van zoveel teksten in eenzelfde genre. De polyfonie van Meester Jan van Amsterdam wordt wel vergeleken met kant, de textielvorm waar ambacht en artisticiteit delicaat balanceren, en waarvan de formele essentie het aanbrengen van variatie in patronen is.
Van kant naar 154 x Shakespeare: een aantrekkelijke gedachte, waarbij de eveneens in Amsterdam ontstane scripttaal Python goed van pas kan komen.